“İlgisi var ama neye yazdıracağımı bilmiyorum.” Bu cümleyi velilerden sık duyuyoruz. Çocuğunuz evde kendi kendine bir şeyler kuruyor, ekranda gördüğü bir oyunu ya da hareketi merak ediyor, dijital araçlara elini uzatıyor olabilir. Siz de bu ilgiyi doğru bir yere yönlendirmek istiyorsunuz. Fakat seçenekleri incelemeye başladığınızda işler karmaşıklaşır. Karşınıza birbiriyle benzeşen isimler, teknik terimler ve yaş grupları çıkar. Hangi derse karar vermeniz gerektiğini bilememek bir eksiklik ya da hazırlıksızlık değildir. 6-8 yaş grubunda bu kararsızlığı yaşamanız olağandır.
Bursa Nilüfer'deki atölyemizde tam bu nedenle velilerimizin omuzundaki karar yükünü hafifletmeyi tercih ediyoruz. Küçük yaş grubunda ders seçimini bir katalogdan sipariş verir gibi veliye bırakmıyoruz. Yaşa, çocuğun günlük alışkanlıklarına ve ilgi alanına göre bir başlangıç öneriyoruz. Sonrasında ilk haftalardaki gözlemlerimizle süreci birlikte netleştiriyoruz. Bursa'da 6 yaş kodlama kursu arayan aileler çoğu zaman bir ders adını ezberleyip gelmek zorunda hisseder. Oysa sizden beklenen tek şey çocuğunuzun merakını kapıdan içeri sokmanızdır.
Bu yazıda şu üç konuyu açıklığa kavuşturacağız:
- Küçük yaşta kodlama eğitiminin gerçek dinamikleri nelerdir?
- Dört temel başlangıç dersi hangi çocuk yapısına uygundur?
- Yanlış bir tercih yapma ihtimalinizi sistem nasıl ortadan kaldırır?
6-8 yaşta seçimi belirleyen üç şey¶
Bu yaş grubunu daha büyük çocuklardan ayıran temel gelişimsel özellikler vardır. Yetişkin bir birey ya da bir lise öğrencisi için programlama dillerinin sözdizimi, kuralları ve soyut mantığı ön plandadır. 6-8 yaş arasında ise odak noktamız tamamen algı, üretim ve odaklanma dinamikleridir. Bir eğitim programının bu yaşa uygun olup olmadığını anlamak için üç temel ölçüte bakıyoruz.
Okuma-yazma gerekmiyor¶
Ailelerin en büyük çekincelerinden biri çocuklarının henüz okuma ve yazma sürecini tamamlamamış olmasıdır. İlkokulun ilk döneminde harfleri yeni öğrenen çocuklar olabilir. Okul öncesi grupta henüz okumaya geçmemiş bir çocuk için kodlamanın imkânsız olduğunu düşünebilirsiniz. Oysa erken çocukluk dönemi için geliştirilen platformlarda yazılı metinler kullanılmaz. Komutlar renkli simgeler, yön okları ve resimli sembollerle ifade edilir.
Çocuk bir karakteri ileri yürütmek için harflerle komut yazmaz. Bunun yerine üzerinde ayak izi ya da ok olan bloğu ekrana sürükler. Döngüyü anlamak için matematiksel bir formül ezberlemez. Tekrar işaretini kullanarak bir hareketi birden fazla kez çalıştırmayı dener. Böylece harfleri henüz tam tanımayan bir çocuk bile neden ile sonuç arasındaki bağı doğrudan kavrar. Kendi kafasında tasarladığı adımları resimli sembolleri ardı ardına ekleyerek çalıştırabilir. Okuma ve yazma sürecinin tamamlanması bir ön şart değildir. Resimlerle düşünebilmek bu yaş için yeterlidir.
Ekran süresi değil, üretim süresi¶
Evdeki tablet ya da bilgisayar kullanımı söz konusu olduğunda anne babaların haklı bir ekran kaygısı vardır. Çocukların saatlerce pasif kalarak video izlemesi zihinsel gelişimi desteklemez. Peş peşe akan içeriklerin karşısında hareketsiz kalması da benzer bir sorun yaratır. Hazır sunulan oyunları sürekli tüketmek zihni yorar. Bizim atölyemizde kurduğumuz yapı ise bu pasif durumun tam tersidir.
Çocuk masanın başına geçtiğinde tüketen değil, üreten taraftadır. Karşısında hazır akıp giden bir çizgi film yoktur. Aksine, hareket etmesi için komut bekleyen bir karakter vardır. Bir ses kaydetmesi, kendi çizdiği şekli sahneye aktarması gerekir. Bazen de bir hedefe ulaşmak için yol planlaması yapmalıdır. Ekran burada sadece zihnindeki tasarımı gerçeğe dönüştüren bir araç vazifesi görür. Çocuğunuz eve döndüğünde size izlediği bir şeyi anlatmaz. Kendi kurduğu bir hikâyeyi, hareket ettirdiği bir figürü ya da çözdüğü bir adımı anlatır. Tüketim ile üretim arasındaki bu net çizgi, erken yaşta teknolojiyle kurulan ilişkinin niteliğini belirler.
Dikkat aralığı ve dersin nasıl bölündüğü¶
Altı, yedi ve sekiz yaşındaki çocukların dikkat süreleri yetişkinler gibi uzun soluklu ve kesintisiz değildir. Bu yaşta odaklanma uzun ve kesintisiz değil, kısa aralıklar hâlinde çalışır. Çocuğun zihni yeni bir uyarana hızla yönelir; ancak aynı eylem değişmeden sürdüğünde odak hızla dağılır. Bir çocuğun bir masada oturup aralıksız aynı teorik anlatımı dinlemesini beklemek bu nedenle gerçekçi değildir. Böyle bir baskı, çocuğun öğrenme isteğini ve keşfetme arzusunu zedeler. Bu yüzden eğitimlerimiz haftada 2 ders saati olarak planlanır ve bu süre tek parça hâlinde işlenmez.
Küçük yaş grubunda dikkati canlı tutmanın yolu etkinliğin niteliğini düzenli aralıklarla dönüştürmektir. Çocuk pasif bir alıcı konumundayken dakikalar içinde sıkılır; kendi kararlarını uyguladığı bir üretim sürecinde ise dikkat süresi doğal olarak uzar. Bu pedagojik ilke doğrultusunda ders içi dinamikler sürekli hareket hâlinde tutulur. Dinleme eylemi kısa tutulup üretim ağırlık kazandığında çocuğun dikkati zorlanmadan korunur. Zihin tek bir noktaya saplanıp yorulmaz, aksine keşif duygusu ders boyunca canlılığını sürdürür.
Hangi çocuk hangi dersle başlıyor?¶
Velilerimizin sıkça sorduğu bir soru vardır: “Hangi program diğerinden daha iyi?” Bizim yaklaşımımızda derslerin birbirine üstünlüğü yoktur. Her çocuğun öğrenme tarzı, görsel algısı ve problem çözme yaklaşımı birbirinden farklıdır. Önemli olan programın adı değil, çocuğunuzun o anki yapısıyla ne kadar örtüştüğüdür. Bursa'da 6 yaş kodlama kursu arayışına girdiğinizde karşınıza çıkan temel seçenekleri çocuğunuzun özelliklerine göre şöyle eşleştiriyoruz:
ScratchJr ile İlk Kodlama (6-7 yaş)¶
Çocuğunuz kendi kendine masallar anlatmayı seviyorsa ScratchJr ile İlk Kodlama programı uygun bir başlangıç noktasıdır. Eline geçen kâğıtlara sürekli karakterler ve sahneler çizenler için de uygundur. Olayları bir hikâye kurgusu içinde birbirine bağlayan çocuklar da bu ortamda kendini rahat hisseder.
Bu derste kullanılan araç ScratchJr tablet ortamıdır. Bu platform, erken çocukluk dönemindeki bilişsel ihtiyaçlar gözetilerek MIT Media Lab'in Lifelong Kindergarten grubu ile Tufts Üniversitesi DevTech araştırma grubunun ortak çalışmasıyla geliştirilmiştir. Henüz okuma yazma bilmeyen çocuklar için tasarlanan bu yapıda komutlar tamamen resimli sembollerle sunulur. Çocuğunuz karakterleri ekranda hareket ettirir. Onlara kendi kaydettiği sesleri ve konuşma balonlarını ekler. Arka plan sahnelerini belirleyerek kendi canlandırmalarını kurar. Bunu yaparken adımların hangi sırayla çalışması gerektiğini adım adım keşfeder. Bir hareket bitmeden diğerinin başlamayacağını ve tekrar eden kalıpları deneyimler. Sürecin sonunda hayalindeki olay örgüsünü çalışan, hareketli bir projeye dönüştürmüş olur.
Code.org ile Algoritma Macerası (6-7 yaş)¶
Çocuğunuz hikâye kurmaktan ziyade önündeki hedefe odaklanmayı seviyorsa Code.org ile Algoritma Macerası doğru bir kapıdır. Kuralları belli bulmacaları çözmekten keyif alan, bir engelle karşılaştığında sonuca ulaşana kadar vazgeçmeyen çocuklar bu yapıyı sever.
Code.org, dünya genelinde milyonlarca çocuğun algoritmik düşünmeyle tanışmasını sağlayan çok yaygın ve kabul görmüş bir platformdur. Süreç adım adım ilerleyen görevler ve oyunlaştırılmış bulmacalar üzerinden yürür. Çocuğunuz bir karakteri hedefe ulaştırmak için yön tayini yapar. Komutları peş peşe dizerek en kısa rotayı hesaplar. Koşullu ifadeleri ve tekrar eden yapıları bu görevleri aşarken doğal bir refleks olarak kazanır. Her tamamlanan seviye bir sonrakine temel oluşturur. Böylece çocuk kendi mini oyununu tasarlamaya doğru adım adım, sağlam bir mantık sırasıyla ilerler. Karakteri çıkmaz yoldan kurtarmak için strateji kurma becerisi kazanır.
Picto Junior Blocks (6-7 yaş)¶
Çocuğunuz parçaları düzenli bir araya getirmekten hoşlanıyorsa Picto Junior Blocks onun için uygun bir çalışma alanıdır. Sistemli ve sade yapıları takip etmekten keyif alan, renklerle ve şekillerle düşünmeye yatkın çocuklar bu ortamda kendilerini rahat hisseder.
Picto Junior Blocks, küçük yaş grubuna hitap eden sade ve görsel bir blok kodlama ortamıdır. Çocuğunuz karmaşık ayrıntılardan arındırılmış bu arayüzde renkli blokları sürükleyip bırakır. Böylece kendi ilk algoritmalarını inşa eder. Küçük görevlerin çözümü üzerinden ilerleyen çalışmalarda, bir komutun neden çalıştığını görür. Bir blok hatalı yerleştirildiğinde nerede tıkanma olduğunu gözlemler. Temel komutların sıralanması, tekrar yapısı ve adım adım ilerleme mantığı güvenli bir çerçevede sunulur. Çocuk kendi mini projesini sakin ve anlaşılır bir düzlemde hayata geçirir.
Scratch ile Algoritma ve 2B Oyun Programlama (6-14 yaş)¶
Çocuğunuz 8 yaşındaysa ya da 7 yaşında olmasına rağmen temel yönlendirme mantığını kavramışsa doğrudan Scratch ile Algoritma ve 2B Oyun Programlama programına yönlendirilebilir. Bu durum daha karmaşık ve kurallı sistemler kurmak isteyen çocuklar için de geçerlidir.
Scratch, erken yaştan lise çağına kadar uzanan en geniş yaş aralığına hitap eden blok kodlama ortamıdır. Bu derste çocuklar değişkenleri, mantıksal koşulları, çarpışma algılayıcılarını ve puan mekaniklerini kullanarak oynanabilir iki boyutlu oyunlar geliştirir. Kendi çizdikleri ya da seçtikleri karakterlerin sahnede kurallara göre hareket etmesini sağlarlar. Can kaybetme, seviye atlama, skor tutma gibi dinamikleri kendi mantıklarıyla kurarlar. Oyun tasarımının temel omurgasını oluşturan yapıları kendileri kodlar. 8 yaşındaki bir çocuk için Scratch, zihnindeki oyun fikrini eksiksiz bir projeye dönüştürme imkânı sunar.
Bu dört ders arasındaki ayrımı evde tek başınıza yapmaya çalışmanıza gerek yoktur. Biz çocuğunuzu ilk derste gözlemler, hangi arayüzde daha rahat düşündüğünü uzman kadromuz ile belirleriz. Alanın tüm seçeneklerini bir arada görmek isterseniz blok kodlama atölyemiz sayfasını inceleyebilirsiniz.
“Ya yanlış seçersem?”¶
Anne babaların omuzundaki en ağır his yanılma korkusudur: “Ya çocuğumu yanlış derse yazdırırsam, ya sıkılırsa, ya çok zor gelirse?” Bu kaygıyı bütünüyle ortadan kaldıran esnek bir yapı kurduk.
Eğitimlerimiz 8 veya 12 haftalık dönemler hâlinde yürütülür. Bu süre, bir çocuğun gelişimini izlemek ve gerektiğinde yönünü güncellemek için son derece elverişlidir. Küçük yaşlarda ilgi alanları, kavrama hızı ve motor beceriler aydan aya değişkenlik gösterebilir. Evde tabletle çok vakit geçiren bir çocuk grupta yön bloklarını çözmekte zorlanabilir. Tersine, daha önce hiç bilgisayar kullanmamış bir çocuk görsel mantığı dakikalar içinde kavrayabilir. Bu nedenle velinin ilk gün verdiği kararın geri dönüşü olmayan bir mecburiyeti yoktur.
Süreç boyunca uzman kadromuz ilk haftalarda çocuğun temposunu izler, gerekirse grubunu birlikte gözden geçiririz. Bir ders çocuğun bilişsel seviyesine ya da ilgisine denk düşmediğinde farklı bir grup alternatifi sakin bir pedagojik yaklaşımla masaya yatırılır. Dönem yapısının sağladığı bu esneklik, çocuğun dersten kopmasını ya da özgüven kaybı yaşamasını engeller. Herhangi bir dersin kaçırılması durumunda ise telafi uygulanır. Hangi dersle başlarsanız başlayın, çocuğun ritmine göre doğru ayarı yapacak olan mekanizma zaten hazırdır. Detaylı yol haritası için kodlamaya kaç yaşında başlanmalı rehberimizi de inceleyebilirsiniz.
Doğru dersi birlikte nasıl belirliyoruz?¶
Kararı katalog fotoğraflarına ya da telefon konuşmalarına bakarak vermek zorunda değilsiniz. Çocuğunuzun ekrana, komutlara ve atölye ortamına verdiği tepkiyi en iyi gözlemleyeceğimiz yer atölyemizin kendisidir. Bu nedenle her eğitim dönemi öncesinde kapılarımızı açıyoruz.
12 Eylül Cumartesi günü saat 09:00 ile 18:00 arasında atölyemizde açık ziyaret günümüz var. Bu ziyarete katılmak için herhangi bir ödeme ya da kayıt yükümlülüğü gerekmiyor. Çocuğunuzla birlikte gelip ortamı görebilir, masaya oturmasını sağlayabilirsiniz. Uzman kadromuz çocuğunuzla yaklaşık 10 dakika birebir iletişim kurar. Önüne açılan temel bir blok ortamındaki yön bulma refleksine, merakına ve odaklanmasına bakar. Bu kısa ve doğal gözlem, çocuğunuzun hangi platformda daha rahat üreteceğini ortaya çıkarır. ScratchJr ortamı mı, Code.org bulmacaları mı yoksa doğrudan Scratch platformu mu sorusunun cevabı kendiliğinden netleşir.
Şayet 12 Eylül tarihindeki açık ziyarete katılma imkânınız yoksa, hafta içi ya da hafta sonu diğer günlerde randevu alarak atölyemizi ziyaret edebilirsiniz. Randevu aldığınızda da aynı sakin yaklaşımla çocuğunuzu ağırlar, doğru programı karşılıklı konuşarak netleştiririz. Bir eğitim kurumunu değerlendirirken nelere dikkat etmeniz gerektiğine dair kurs seçerken sorulacak yedi soru yazımız da bu aşamada size yol gösterecektir.
Bursa Nilüfer'deki atölyemizde grup mevcudunu en fazla 12 kişi ile sınırlandırıyoruz. Eğitimlerimiz haftada 2 ders saati olarak yürütülür ve tüm süreç alanında uzman kadro ve 8 yıllık deneyim güvencesiyle işletilir. İlk dersler eylülde, okullar açıldıktan sonra başlayacaktır.
Sık sorulan sorular¶
6 yaşındaki çocuğum henüz okuma yazma bilmiyor, kodlama dersine katılabilir mi? Evet, katılabilir. 6-7 yaş grubuna yönelik derslerimizde harf ve metin tabanlı komutlar yerine renkli, yön belirten resimli bloklar kullanılır. Çocuğunuz okuma yazma bilmese dahi sıralama, neden-sonuç ve planlama mantığını zorlanmadan kavrayabilir.
Çocuğum için seçtiğimiz ders zor ya da kolay gelirse ne yapıyoruz? Dönemlerimiz 8 veya 12 haftalık yapıda olduğu için ilk haftalarda çocuğun temposunu izler, gerekirse grubunu birlikte gözden geçiririz. Uzman kadromuz çocuğun seviyesini takip eder ve ortamı onun ihtiyacına göre uyarlar. Kaçırılan dersler için telafi imkânı sağlanır.
12 Eylül açık ziyaret gününe gelmek için önceden haber vermem gerekir mi? Hayır, açık ziyaret gününe katılmak için kayıt ya da ön koşul aranmıyor. Saat 09:00 ile 18:00 arasında çocuğunuzla birlikte gelip atölyeyi yerinde görebilir, uzman kadromuzun 10 dakikalık birebir gözlemiyle en doğru dersi belirleyebilirsiniz.
Dersler ne zaman başlıyor ve gruplarda kaç çocuk yer alıyor? İlk dersler eylülde, okullar açıldıktan sonra başlayacaktır. Her bir çocuğa yeterli zamanı ayırabilmek ve verimli bir çalışma alanı sağlamak için gruplar en fazla 12 kişi olarak planlanır ve eğitimler haftada 2 ders saati olarak yürütülür.
12 Eylül'de kapımız açık¶
Çocuğunuz için en doğru başlangıcı uzman kadromuzla birlikte belirlemek üzere 12 Eylül Cumartesi günü atölyemize uğrayabilirsiniz. O tarihte uygun değilseniz, atölyeyi yerinde görmek ve programı netleştirmek için dilediğiniz gün randevu alabilirsiniz.
